Hành trình bước vào thế giới Ukiyo-e:
Bảo tàng Mỹ thuật Boston

Apr 06, 2026 UT
Từ khi hợp tác với Bảo tàng Mỹ thuật Boston vào năm 2017, UNIQLO tiếp tục giới thiệu hàng loạt bộ sưu tập với cảm hứng từ nghệ thuật Nhật Bản. Trong đó, thiết kế áo từ nghệ thuật Ukiyo-e - mảng tranh mà bảo tàng sở hữu một trong những bộ sưu tập quý giá nhất thế giới, đã trở thành bộ sưu tập áo thun rất được yêu thích. Mùa này, các mẫu áo thun mới theo chủ đề “Blue” và “Animals” có mặt với họa tiết ấn tượng.

Xem Sản Phẩm

Under the Wave off Kanagawa (Ukiyo-e Blue)

Sóng lừng ngoài khơi Kanagawa (Ukiyo-e Blue)


Bảo tàng Mỹ thuật Boston (MFA Boston) thành lập năm 1870, sau đó được chuyển đến địa điểm hiện tại từ năm 1909. Bảo tàng do kiến trúc sư người Boston Guy Powell thiết kế, không gian bảo tàng xây theo kiến trúc Beaux Arts là nơi lưu giữ hơn 500.000 tác phẩm mỹ thuật, từ thời tiền sử đến hiện đại. Bộ sưu tập “Sóng Lừng” của họa sĩ Katsushika Hokusai là một trong những bộ sưu tập tranh mộc bản nổi tiếng nhất mà Bảo tàng Mỹ thuật Boston sở hữu.

Kyoto: The Great Bridge at Sanjo ( Ukiyo-e Blue)

Kyoto: Kyoto: Cây Cầu Lớn tại Sanjo (Ukiyo-e Blue)


Một bức tranh có thể được in với nhiều sắc độ khác nhau - điều này được thể hiện rõ qua bộ sưu tập Ukiyo-e tại MFA Boston. Sự chuyển màu tinh tế từ sắc xanh Phổ trong tranh của Utagawa Hiroshige luôn để lại ấn tượng mạnh mẽ cho người xem. Tại lối vào, tác phẩm Kyoto: The Great Bridge at Sanjō (tạm dịch: Cầu lớn tại Sanjō, Kyoto), nằm trong loạt tranh “53 Nhà ga ở Tōkaidō” của Hiroshige, âm thầm hòa nhịp với sắc xanh từ bức tranh của họa sĩ John Singer Sargent trên mái vòm.

The War of Cats and Mice (Ukiyo-e Animals)

Cuộc chiến mèo và chuột (Ukiyo-e Animals)


Một bức tranh của họa sĩ Tsukioka Yoshitoshi vẽ vị tướng chỉ huy là chuột, cưỡi trên lưng chú chó giấy, bẫy lũ mèo vào túi giấy, dẫn quân đoàn ra trận, với đối thủ là lũ mèo hoảng sợ rút lui. Sau cửa chính bảo tàng, là kiến trúc Tân cổ điển lộng lẫy phía trong.

The Great Elephant from India (Ukiyo-e Animals)

Voi khổng lồ từ Ấn Độ (Ukiyo-e Animals)


Nổi tiếng với khả năng vẽ tranh động vật, họa sĩ Ichiryūsai Yoshitoyo (còn có tên khác là Utagawa Yoshitoyo) vẽ hình ảnh một chú voi - loài cực kỳ hiếm thấy ở Nhật thời đó - thể hiện sức mạnh nguyên thủy và sở thích vui đùa. Bức tranh được trưng bày trong không gian hiện đại, ngập tràn ánh sáng của khu nhà mới do kiến trúc sư Norman Foster thiết kế - nơi quá khứ và hiện tại giao thoa.

Hậu trường: Tranh Ukiyo-e ở Bảo tàng Mỹ thuật Boston


The rare sighting of the best imprint of the 7 of Hokusai's

Khoảnh khắc hiếm có khi chiêm ngưỡng bản in đẹp nhất trong số 7 bản của “The Great Wave” (Sóng Lừng) của Hokusai hiện đang được lưu giữ trong bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Boston (MFA Boston).



Tranh Ukiyo-e được yêu thích như sản phẩm văn hóa phổ biến trong thời Edo ở Nhật Bản, các loại tranh này đã vượt biển từ thế kỷ 19 lan tỏa đi khắp thế giới, và được nhiều người đam mê sưu tầm. Bảo tàng Mỹ thuật Boston lưu giữ một trong những bộ sưu tập tranh Ukiyo-e hàng đầu thế giới, cả về chất lượng và số lượng. Qua bài viết này, các nhà quản lý nghệ thuật, nhà bảo tồn, nhà nghiên cứu tập trung vào tranh Ukiyo-e sẽ đưa bạn đến hậu trường bảo tàng. Bên cạnh những tác phẩm hiếm, chúng ta sẽ khám phá những câu chuyện chưa kể về màu sắc trong tranh.

Câu chuyện phía sau sắc lam tranh mộc bản Ukiyo-e


"Bạn có biết bức tranh đầu tiên của bộ tranh Ba mươi sáu cảnh núi Phú Sĩ của họa sĩ Katsushika Hokusai dùng hoàn toàn màu xanh?” Joan Wright, nhà bảo tồn Nghệ thuật Châu Á mời chúng tôi bước vào thế giới tranh mộc bản sắc lam Ukiyo-e, bằng cách đặt hai bản in bức tranh Kajikazawa ở tỉnh Kai cạnh nhau. Ở cả hai bức, người ngư phủ thả lưới câu xuống nước từ một mỏm đá phủ cỏ xanh trồi ra biển, thể hiện khoảnh khắc căng thẳng một cách tinh tế. Một bức in hoàn toàn bằng màu xanh nhiều sắc độ, bản in còn lại nhiều màu sắc. “Bản in màu xanh đem lại cảm giác lúc sáng sớm, khi sương mù còn vương vấn, tạo sự tĩnh lặng. Bản in nhiều màu đem lại cảm giác như buổi chiều, tranh có chiều sâu không gian với bóng núi Phú Sĩ phía xa. Đây chỉ là cách nhìn của riêng tôi, nhưng màu sắc sử dụng trong mỗi bản in thực sự tác động đến cảm xúc trong tranh.” Bộ tranh màu “Cảnh núi Phú Sĩ” được vẽ theo thời gian, nhưng giai đoạn đầu chỉ sử dụng màu xanh Phổ khiến “cả giới làm tranh phát cuồng vì mê màu này”, Joan giải thích.

Tranh Aizuri-e là loại bản in hoàn toàn sử dụng màu xanh đã rất nổi tiếng trong thể loại tranh mộc bản. Những bức tranh này mang đến cảm giác thiết kế hiện đại đến kinh ngạc, và lần đầu tiên có mặt trong các bản in trên quạt của Eisen Keisai, một họa sĩ đương đại cùng thời với Hokusai. “Ngay sau khi các bức tranh của Eisen được in bằng màu xanh ra mắt, Hokusai cũng bắt đầu dùng màu xanh này, khiến cả bộ sưu tập tranh 36 cảnh núi Phú Sỹ đều in màu xanh. Đó là sự bùng nổ của màu xanh Phổ trên bảng màu của nghệ thuật tranh mộc bản."

Màu xanh tuyệt tác của Hokusai


Bộ sưu tập áo thun UT mới nhất tập trung vào sắc xanh trong tranh Ukiyo-e. Một trong những bản in được yêu thích nhất qua mọi thời đại, bức "Sóng Lừng" của Hokusai thể hiện màu xanh tràn ngập. Bóng bọt nước màu trắng, vân nước trên sóng, sống lưng núi Phú Sĩ ngoài xa xôi và trang phục của con người - khi tiến lại gần và quan sát cận cảnh bức tranh, bạn sẽ được thưởng lãm màu xanh đa sắc độ của tuyệt tác này. “Chúng tôi có bảy bản in của bức “Giữa con sóng ngoài khơi Kanagawa” (thường được mọi người biết đến với tên gọi "Sóng Lừng ngoài khơi") trong bộ sưu tập ở bảo tàng, và hôm nay chúng tôi chọn bản in trong tình trạng tốt nhất để bạn xem.” Quản lý tranh in Nhật Bản Sarah Thompson cực kỳ hứng khởi cho biết, và thật tự nhiên, tác phẩm thu hút sự chú ý của tất cả chúng tôi trong phòng hôm đó. “Là bộ sưu tập có quy mô lớn nhất nằm bên ngoài Nhật Bản, Bộ sưu tập tranh mộc bản ở MFA Boston có khoảng 50.000 hiện vật, một số bức được in nhiều bản, nâng số lượng hiện vật lên thêm hàng ngàn, gia tăng cả về số lượng và chiều sâu. Một phần nhiệm vụ của chúng tôi là lên danh mục cho bộ sưu tập đồ sộ này, công việc này vẫn tiếp tục đến ngày nay, và chúng tôi cũng làm việc với những chuyên viên bảo tồn như Joan qua quá trình sắp đặt trưng bày. Hơn nữa, bà đặc biệt chú tâm vào Nghiên cứu về thuốc nhuộm trong tranh Ukiyo-e (bắt đầu từ năm 1999), khám phá mảng chất liệu và kỹ thuật màu trong tranh in khắc gỗ Nhật Bản, điều này khiến góc nhìn của bà về màu sắc cực kỳ sâu sắc. Và bây giờ, ta sẽ trò chuyện về màu xanh với chuyên viên bảo tồn.

Sarah Thompson, the Curator of Japanese Prints.

Sarah Thompson, Quản lý về in Nhật Bản.



Sắc xanh chuyển dịch


"Khi xem xét các bản tranh in từ khoảng năm 1805, chúng tôi phát hiện có hai loại thuốc màu xanh. Một loại là thài lài xanh (dayflower), lấy từ cánh hoa họ thài lài, và loại kia là xanh chàm (indigo). Mỗi loại có cá tính màu khác nhau. Thài lài xanh hơi ngả xám và tan trong nước. Đặc tính này giúp dễ in hơn, nhưng màu dễ bị ảnh hưởng bởi nước và độ ẩm. Khi bị ố, màu xanh ban đầu chuyển thành màu xanh lục ngả vàng. Trong thực tế thợ nhuộm vải Yuzen truyền thống sử dụng thài lài xanh để in nháp hoa văn trên vải; khi khô, những đường vẽ mờ màu xanh có thể giặt sạch khi bản in hoàn tất. Màu xanh chàm cho ra sắc xanh từ đậm đến nhạt với tông xanh lá chìm. Thuốc màu này nổi tiếng khó in vì ở dạng hạt thô, nhưng vào tay thợ in lành nghề vẫn có thể cho ra được bản in màu đều. Khi nhìn bảng màu mẫu từ bên này sang bên kia, bạn gần như có thể nhận ra sắc tím ẩn giữa màu xanh thài lài (đồng thời, màu tím thường thấy trong tranh in mộc bản chỉ có thể tạo ra bằng cách phối màu hoa thài lài xanh với hồng hoa (benihana), là chất tạo màu hồng huỳnh quang chiết xuất từ hồng hoa). Màu xanh Phổ, loại thuốc màu hóa học tổng hợp đầu tiên, ra đời ở Đức đầu thế kỷ XVIII. Ở châu Âu, thuốc màu này được sử dụng rộng rãi trong tranh sơn dầu và tranh màu nước. Khi màu xanh Phổ được giới thiệu ở Nhật Bản cuối thế kỷ XVIII, giá khá đắt. Nhưng tranh in mộc bản Ukiyo-e là loại hình nghệ thuật giá rẻ in hàng loạt, dùng màu xanh Phổ là quá mức đắt đỏ. May mắn thay, từ thập niên 1820, giá thuốc màu giảm, vì màu được sản xuất cả ở châu Âu lẫn châu Á, vì vậy giá cả hợp lý hơn khi in ấn. Một trong những họa sĩ tranh Ukiyo-e đầu tiên sử dụng thuốc màu xanh Phổ là Eisen. Cuối cùng đây trở thành loại thuốc màu phổ biến nhất trong tranh in. Tính ổn định và linh hoạt của màu xanh Phổ tạo ra sắc xanh hoàn toàn mới có thể biểu đạt mặt nước, bầu trời và những nhân tố khác trong tranh. Có lẽ tác phẩm “The Great Wave” (tạm dịch: Sóng Lừng) của Hokusai cũng trở thành phiên bản như ngày nay vì khả năng diễn đạt độ đa sắc của màu xanh từ đậm đến nhạt. “Với tôi, khả năng biến hóa đa sắc độ của màu xanh khiến loại thuốc màu này đạt tới sự quyến rũ và giàu giai điệu.” Joan cho biết. “Cách thợ in thể hiện màu trên khối gỗ trước khi in thành công đến mức các bản in thuần sắc lam (Aizuri-e) đạt đến độ tinh xảo như kỹ thuật nhiếp ảnh đen trắng."

Khởi nguồn của màu sắc


Nghiên cứu về sắc tố trong tranh Ukiyo-e trở thành công trình cả đời của Joan; chỉ cần nghe nhịp điệu và giọng nói của bà khi nhắc đến màu xanh lam cũng đủ cảm nhận niềm phấn khích đặc biệt ấy. “Là những người bảo tồn, chúng tôi chịu trách nhiệm chăm sóc bộ sưu tập, nên luôn chú ý đến tình trạng, cách lưu trữ và việc không ngừng nâng cấp điều kiện bảo quản. Công việc của chúng tôi xoay quanh các triển lãm được tuyển chọn tại bảo tàng và các triển lãm lưu động. Với khối lượng tác phẩm đồ sộ này, chúng tôi luôn bận rộn. Đam mê của tôi là màu trong tranh in. Tôi học về kỹ thuật sáng tối trong hội họa Chiaroscuro của Ý và tranh in khắc kim loại Mezzotint của Pháp, và tôi thích thú với cách màu sắc thể hiện khác nhau, tôi đặc biệt quan tâm đến tranh in Nhật Bản. Tôi nghĩ hệ thống in ấn sử dụng dấu định vị kento hay các nét khắc vào khối gỗ rất tinh tế. Các nét khắc vào khối gỗ giúp quá trình in hiệu quả và màu sắc được thợ in điều chỉnh cực kỳ thú vị. Trong các tài liệu, có một bảng màu “chuẩn” được cho là các thợ in từng sử dụng. Nhưng điều tôi muốn biết là: vật liệu thực tế nào đã tạo nên những màu sắc đó? Các phân tích khoa học được công bố khi ấy rất ít, nên mỗi lần đến Tokyo, tôi đều ghé các cửa hàng thuốc nhuộm để mua nguyên liệu thực vật thô được cho là từng dùng trong tranh in Nhật Bản. Cùng với sinh viên ngành hóa học, chúng tôi tái tạo các màu từ những nguyên liệu này và in thử để làm mẫu đối chiếu.”

Cuối cùng, quá trình này dẫn tới việc hợp tác với Michele phân tích các mẫu này và kết quả hiện được sử dụng để xác định sắc tố trên các bản in gốc. Michiko Adachi, Chuyên viên Bảo tàng từ tổ chức Bettina Burr, ban đầu làm nghiên cứu sinh sau đại học do Joan hướng dẫn, nay bà tiếp tục theo đuổi Nghiên cứu sắc tố trong tranh Ukiyo-e, làm việc thân cận với Wright - người vừa nghỉ hưu khi rời vị trí ở bảo tàng.

Michiko hiện đang ghi chép quá trình sản xuất nguyên liệu dùng làm thuốc màu in trong thời Edo bằng cách ghé thăm một số nhà sản xuất còn sót lại ở Nhật Bản. Đây là mô tả của bà khi sản xuất màu xanh hoa thài lài: Hoa nở vào sáng sớm, nông dân thu hái từng cánh hoa xanh. Sắc xanh mỏng manh này rất dễ bị ôxy hóa, và họ phải xử lý rất cẩn thận, nhẹ nhàng xoa cánh hoa trong nước. Khi đạt được độ đậm màu mong muốn, họ lấy một miếng giấy Nhật quét màu lặp đi lặp lại để sắc xanh thấm vào giấy. Quá trình tạo ra sắc xanh hoa thài lài đầy thi vị ấy đang dần mai một, nhưng vẫn còn tồn tại đến ngày nay nhờ một số nông dân ít ỏi và các Tổ chức phi lợi nhuận tại Nhật. “Để thực sự hiểu về màu sắc và cách nó được tạo ra, việc trực tiếp đến gặp nhà sản xuất và học hỏi từ họ là phần thiết yếu của nghiên cứu.” Michiko khẳng định.

Upper left: Conservator Joan Wright points to Utagawa Kunisada’s Series of courtesans printed in blue. Lower left: (from top) dayflower, indigo and Prussian blue color samples made for the Ukiyo-e Colorant Research. Upper right: Hokusai’s study of wave compositions also showcases the stark contrast of Prussian blue in “The Great Wave” and dayflower blue seen in Express Delivery Boats Rowing Through Waves. Lower left: Michiko today carries the Colorant Research into the future.

Phía trên bên trái: Chuyên viên bảo tồn Joan Wright giới thiệu bộ tranh ca nương của Utagawa Kunisada in màu xanh. Phía dưới bên trái: (Từ trên xuống) mẫu màu xanh thài lài, chàm và xanh phổ tái tạo từ dự án Nghiên cứu thuốc màu trong tranh in mộc bản Ukiyo-e. Phía trên bên phải: Nghiên cứu cấu trúc hình ảnh sóng biển trong tranh Hokusai cũng cho thấy sự tương phản rõ nét giữa màu xanh Phổ trong bức “The Great Wave” (tạm dịch: Sóng Lừng) và màu xanh thài lài trong bức “Express Delivery Boats Rowing Through Waves” (tạm dịch: Thuyền vượt sóng dữ). Phía dưới bên phải: Michiko sẽ tiếp tục dự án nghiên cứu về thuốc màu.



Tiếp nối di sản Ukiyo-e


Carrying forward the legacy of Ukiyo-e

Những người gìn giữ di sản Ukiyo-e


Chuyến đi thăm hậu trường của chúng tôi được dẫn dắt bởi (từ bên trái): Nhà nghiên cứu Michele Derrick, chuyên viên bảo tồn Michiko Adachi, Quản lý về tranh in Nhật Bản Sarah Thompson, và Joan Wright - Nhà bảo tồn đồng thời là người sáng lập chương trình Nghiên cứu sắc tố Ukiyo-e. Dù Michele và Joan đã nghỉ hưu khỏi vị trí chính thức, họ vẫn tiếp tục cống hiến cho nghiên cứu đến ngày nay. Như Joan chia sẻ: “Chính đam mê thúc đẩy công việc của chúng tôi.” Bộ sưu tập Ukiyo-e danh tiếng thế giới được bảo tồn và lan tỏa nhờ những đôi tay cẩn trọng và tận tâm ấy. Bảo tàng Mỹ thuật Boston (MFA Boston) đã tư vấn cho Rijksmuseum tại Amsterdam xây dựng chương trình nghiên cứu sắc tố riêng. Thông qua cơ sở dữ liệu trực tuyến CAMEO - nơi lưu trữ Cơ sở dữ liệu Sắc tố Tranh In Ukiyo-e, MFA Boston đã chia sẻ rộng rãi các thành tựu nghiên cứu tiên tiến với giới học giả và công chúng kể từ năm 1999.

Khám phá sức mạnh của màu sắc


“Chúng ta hãy xem Beauties of Yoshiwara (1770) của Suzuki Harunobu. Ông là nghệ sĩ đầu tiên thiết kế tranh in toàn màu - còn gọi là ‘Nishiki-e’. Những tập sách này giống như một ‘sân chơi của màu sắc’. Qua nghiên cứu, chúng tôi phát hiện rằng họ đã pha trộn rất nhiều loại sắc tố khác nhau.” Khi Joan cẩn thận lật từng trang sách, Michiko - học trò năm nào và nay là nhà bảo tồn kế nhiệm - tiếp lời:
“Ở những tập đầu, màu xanh lá được tạo bằng cách pha trộn các sắc vàng và xanh lam khác nhau. Nhưng đến các tập sau, ta thấy bảng màu đã được xác lập rõ ràng, chỉ gồm chàm (indigo) và hoàng hùng (orpiment). Có thể nhận ra sự phát triển dần dần trong thị hiếu và lựa chọn màu sắc của họ.” Chúng tôi cũng phát hiện rằng ở tập đầu tiên, màu đỏ và hồng được tạo từ benibana (hoa rum). Tuy nhiên, trong các tập sau, phần lớn sắc đỏ là sự pha trộn thêm với madder (cây thiến thảo). Benibana là một nguyên liệu đắt giá, nhưng sắc hồng của những nụ hoa anh đào đầu xuân - khoảnh khắc rất riêng của mùa ấy - lại được thể hiện thuần bằng benibana. Và ở tập cuối cùng, họ quay trở lại chỉ dùng benibana cho màu đỏ.

Bộ sách mở đầu bằng mùa xuân, và mùa xuân ấy lại trở về.” Joan hồi tưởng. “Indigo và madder vốn là những sắc tố cổ xưa, được sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới. Các tài liệu thời Minh Trị mà Joan và Michiko tham khảo từng cho rằng mọi sắc hồng và đỏ trong Ukiyo-e đều xuất phát từ benibana. Tuy nhiên, thông qua nghiên cứu sắc tố trên bộ sưu tập của MFA Boston, họ phát hiện madder thực tế được sử dụng khá phổ biến để tạo nên các sắc hồng và đỏ.” Michiko nhận định phát hiện này cũng rất có lý, vì madder được sử dụng rộng rãi trong nghệ thuật. Không tồn tại bất kỳ “sổ tay công thức màu” nào của các thợ in thời Edo còn sót lại đến nay. Có lẽ những hiểu biết tích lũy từng bước thông qua nghiên cứu sắc tố chính là cách gần nhất để tái hiện lại tri thức đã mất ấy.

Left: As part of the Ukiyo-e Colorant Research that started in 1999, materials are studied and recreated to understand each colorants’ characteristics. Center: Suzuki Harunobu’s woodblock printed book The Beautiful Women of the Yoshiwara. Right: The fiber optics reflectance spectroscopy is part of the state-of-the-art technology used in the Scientific Research Laboratory housed inside the museum.

Bên trái:Trong khuôn khổ Nghiên cứu về thuốc nhuộm trong tranh Ukiyo-e từ năm 1999, nhiều chất liệu được nghiên cứu và tái tạo lại để hiểu tính chất từng loại thuốc màu. Ở giữa: Sách tranh in mộc bản của họa sĩ Suzuki Harunobu mang tên “Những phụ nữ đẹp ở Yoshiwara”. Bên phải: Kỹ thuật quang phổ phản xạ sợi quang là một phần công nghệ tiên tiến được sử dụng trong Phòng thí nghiệm nghiên cứu khoa học ở bảo tàng.



Ukiyo-e ở Bảo tàng Mỹ thuật Boston: Những điểm nhấn nổi bật


Những loài vật khiến ta say mê


Tranh Ukiyo-e ghi lại không khí và cảnh quan đô thị của thời đại, đặc tả đời sống thường nhật cũng như những khoảnh khắc phi thường qua phong cách đặc trưng của từng họa sĩ. Động vật xuất hiện xuyên suốt trong các tác phẩm này - từ những loài quen thuộc đến những sinh vật hiếm thấy tại Nhật Bản thời đó như voi. Khi được nhân hóa, khi được thể hiện đầy dí dỏm, chúng dường như đã khơi gợi trí tưởng tượng phong phú của người họa sĩ. Hãy lấy hình ảnh mèo làm ví dụ. Trong bộ sưu tập UT lần này, tác phẩm The War of Cats and Mice của Tsukioka Yoshitoshi được lựa chọn với cảnh chiến trận đầy kịch tính giữa mèo và chuột. Cuộc rượt đuổi mà tôi nghĩ không còn quá xa lạ trong đời sống Edo nay được đảo ngược: lũ chuột, bằng chiến thuật và sự nhanh nhẹn, áp đảo kẻ thù bản năng của mình, khiến mèo rơi vào trạng thái hoảng loạn. Khoảnh khắc cao trào ấy được tái hiện mạnh mẽ trên áo thun. Một tác phẩm khác, The Fifty-three Cats of the Ailurophile của Utagawa Kuniyoshi, thể hiện những khoảnh khắc ngộ nghĩnh của mèo trong những hoạt động thường ngày vừa đáng yêu vừa tinh nghịch, tô đậm cách nhìn vui tươi và đầy sáng tạo của họa sĩ. Mỗi chú mèo đều mang bảng tên của các nhà ga Tokaido đi từ Tokyo đến Kyoto, một cách chơi chữ hóm hỉnh đặc trưng của Kuniyoshi. Đôi khi có phần “cố ý”, nhưng tình yêu dành cho mèo và óc hài hước của ông hiện rõ trong tác phẩm này. Với bố cục chặt chẽ và khả năng tạo chuyển động mềm mại cho nhân vật, tác phẩm của Kuniyoshi ngày nay đang được yêu thích trở lại. “Nhiều người nhìn thấy trong đó sự tương đồng với anime,” Sarah Thompson - giám tuyển tranh in Nhật Bản của bảo tàng nhận định. “Thực ra chúng tôi mới sưu tầm được tác phẩm này thời gian gần đây và chưa có dịp trưng bày. Kuniyoshi nổi tiếng với tranh in mèo nhưng chúng tôi không sở hữu nhiều tác phẩm thuộc chủ đề này - có lẽ bởi William Sturgis Bigelow, người đóng góp khoảng 60% toàn bộ bộ sưu tập Ukiyo-e của bảo tàng, có xu hướng yêu thích chó hơn mèo?

Left:The War of Cats and Mice, by Tsukioka Yoshitoshi. RIght: Utagawa Kuniyoshi, The Fifty-three Cats of the Ailurophile

Bên trái:The War of Cats and Mice của Tsukioka Yoshitoshi. Bên phải:Utagawa Kuniyoshi, The Fifty-three Cats of the Ailurophile



Bộ sưu tập của Học Giả Bigelow


Bộ sưu tập Ukiyo-e của Bảo tàng Mỹ thuật Boston được hình thành từ hơn 200 nguồn hiến tặng và sưu tầm. Boston nổi tiếng là thành phố của học giả với nhiều học viện nổi tiếng như Đại học Harvard và trường MIT, nhưng MFA Boston tự tạp cho mình một sức hút rất riêng. Bigelow là tiến sĩ tốt nghiệp từ Harvard và là học giả xuất sắc về Nghệ thuật Nhật Bản. Ông sống ở Nhật thời Minh Trị và khi về Mỹ trở thành thành viên Hội đồng ủy thác của MFA Boston trong suốt 35 năm. Ngoài tranh Ukiyo-e, đã hiến tặng khoảng 75.000 tác phẩm nghệ thuật Nhật Bản cho bảo tàng, đưa MFA Boston trở thành một trung tâm nghiên cứu nghệ thuật Nhật Bản có tầm ảnh hưởng toàn cầu. Ông cũng là người đưa học giả và nhà phê bình nghệ thuật Okakura Tenshin đến với bảo tàng, giúp đặt nền tảng học thuật và bối cảnh văn hóa vững chắc cho bộ sưu tập trong không gian bảo tàng và giới mỹ thuật. “Năm nay tưởng niệm 100 năm từ khi ông qua đời, và chúng tôi đang lên kế hoạch cho một buổi triễn lãm về Bigelow. Bộ sưu tập Ukiyo-e của MFA Boston được giới thiệu thông qua các triển lãm luân phiên, thay đổi mỗi sáu tháng. Phần lớn tác phẩm thuộc thời Edo (1603–1868), với sắc tố chủ yếu có nguồn gốc thực vật - điều khiến chúng đặc biệt nhạy cảm với ánh sáng và môi trường. Bảo tàng có một phòng trưng bày Ukiyo-e riêng biệt, với triết lý trưng bày được tái định hình kể từ khi nhà bảo tồn Joan Wright đảm nhiệm. Tuy nhiên, sau mỗi đợt trưng bày, tất cả tác phẩm đều được cất giữ cẩn trọng trong kho lưu trữ ít nhất năm năm, thậm chí lâu hơn.
Không có tác phẩm nào được trưng bày vĩnh viễn do tính nhạy cảm với ánh sáng. Chính sự mong manh ấy càng làm nổi bật vẻ đẹp phù du của Ukiyo-e - “nghệ thuật của thế giới phù hoa”.

Museum of Fine Arts, Boston
Bảo tàng Mỹ thuật, Boston
Địa chỉ: 465 Huntington Avenue, Boston, MA 02115, Hoa Kỳ
Giờ mở cửa: 10:00–17:00 (Thứ Bảy–Thứ Hai, Thứ Tư), 10:00–22:00 (Thứ Năm–Thứ Sáu)
Đóng cửa:
Thứ Ba, 1/1, Patriots’ Day (Thứ Hai thứ ba của tháng 4),
4/7, Lễ Tạ Ơn (Thứ Năm thứ tư của tháng 11), 25/12
HP: https://www.mfa.org/

Danh Mục Sản Phẩm







Bộ Sưu Tập Ukiyo-e Blue
Bộ Sưu Tập Ukiyo-e Animals